Gniazdo schowane za szafką RTV albo przewód głośnikowy poprowadzony przez przejście to kłopoty, które po remoncie trudno usunąć bez kucia ścian. Zanim zatwierdzisz projekt instalacji, zaznacz na rzucie pokoju planowane miejsca kolumn, elektroniki i fotela. Nawet jeśli sprzęt kupisz później, te punkty pomogą rozmieścić gniazda, przepusty i meble.
Jak naprawdę będzie używany pokój?
Czy będzie to przede wszystkim pokój do słuchania stereo, oglądania filmów, pracy, czy do wszystkiego po trochu? W pomieszczeniu wielofunkcyjnym symetryczne ustawienie kolumn względem ścian i miejsca odsłuchu może być niemożliwe. Sprawdź to na planie z rzeczywistymi wymiarami mebli. Zaznacz też kierunek otwierania drzwi, przejścia oraz miejsca na ewentualne regały.
Po ustawieniu kanapy może zabraknąć miejsca, by odsunąć kolumny od ściany za nimi. Nie ma jednej właściwej odległości dla każdego zestawu: znaczenie mają konstrukcja kolumn i odpowiedź basowa w danym pokoju. Zostaw sobie możliwość przesunięcia kolumn oraz miejsca odsłuchowego o kilkadziesiąt centymetrów. Przewody wyprowadzone z podłogi dokładnie pod planowanym ustawieniem mogą tę swobodę odebrać.
Co trzeba ustalić przed pracami elektrycznymi?
Gniazda, obciążenie i dostęp
Policz urządzenia podłączone na stałe: wzmacniacz, źródło sygnału, telewizor, odtwarzacz sieciowy, a być może także subwoofer i sprzęt sieciowy. Dodaj łatwo dostępne gniazdo serwisowe. Liczba gniazd to nie wszystko — po ustawieniu mebli trzeba jeszcze do nich sięgnąć i podłączyć wtyki bez ciasnego zaginania przewodów.
Stan istniejącej instalacji, obecność przewodu ochronnego, zabezpieczenia i liczbę obwodów powinien ocenić uprawniony elektryk. Jemu też zleć dobór zabezpieczeń. Osobny obwód dla sprzętu audio może ułatwić organizację instalacji, ale sam z siebie nie usunie szumu ani przydźwięku. Jeśli pojawi się pętla masy, nie próbuj jej likwidować przez usunięcie bolca lub odłączenie przewodu ochronnego.
Przy zabudowie RTV zaplanuj odprowadzanie ciepła i dostęp do tylnych paneli. Wzmacniacze klasy D zwykle wydzielają mniej ciepła niż porównywalne modele klasy AB, ale nadal wymagają warunków pracy zgodnych z instrukcją. W zamkniętej szafce bez przepływu powietrza trudniej też wymienić kabel lub znaleźć przyczynę usterki.
Które przewody mają biec w ścianach?
Trasy przewodów wyznacz dopiero po ustaleniu lokalizacji urządzeń. W systemie stereo mogą wystarczyć dwa dostępne wyprowadzenia do kolumn. Przy instalacji wielokanałowej trzeba wcześniej zdecydować o kanałach efektowych i ewentualnych głośnikach sufitowych. Zaplanuj również sygnał i zasilanie dla subwoofera. Ponieważ wybrane miejsce nie musi się później okazać najlepsze akustycznie, rozważ więcej niż jeden punkt przyłączeniowy.
Sprawdź, czy przewody będzie można wymienić bez rozbierania ściany. Rury osłonowe o odpowiedniej średnicy, łagodne łuki i dostępne zakończenia dają większą swobodę niż kabel zatynkowany na stałe. Trasy sygnałowe i głośnikowe oddziel od zasilających zgodnie z projektem instalacji i zasadami wykonania. Sam fakt, że przewód biegnie w ścianie, nie chroni go przed zakłóceniami.
Na trasach sygnałowych ustal, czy sprzęt będzie korzystał ze złączy RCA, czy ze zbalansowanych XLR. Połączenie XLR może lepiej ograniczać zakłócenia na dłuższym odcinku, o ile oba urządzenia mają odpowiednie wejścia i wyjścia. Gdy stoją obok siebie, a planowany tor nie obsługuje XLR, nie ma powodu przygotowywać takiej trasy w ścianie. Jeśli ściany i tak będą otwarte, rozważ też przewodową sieć dla urządzeń strumieniujących.
Czy wykończenie zmieni warunki odsłuchu?
Duże przeszklenia, twarda podłoga i puste ściany sprzyjają odbiciom dźwięku. Sam wybór materiałów nie wystarczy jednak, by przewidzieć brzmienie gotowego pokoju. Uwzględnij to, co znajdzie się w nim po remoncie: zasłony, dywan, półki i tapicerowane meble również wpływają na akustykę. Nie zastąpi to pomiaru, ale pozwoli uniknąć planowania odsłuchu w pokoju, który istnieje tylko na pustym rzucie.
Jeśli przeszkadza Ci hałas z sąsiednich pomieszczeń podczas cichego słuchania, zajmij się izolacyjnością. Szczelność drzwi i przenoszenie dźwięku przez ściany lub stropy to inny problem niż pogłos wewnątrz pokoju. Panele pochłaniające na ścianie nie zastąpią poprawnie zaprojektowanej przegrody. Planując zmianę konstrukcji ścian albo sufitu w celu poprawy izolacji, omów ją wcześniej z projektantem.
Jak sprawdzić, czy projekt pozostaje elastyczny?
Przed zatwierdzeniem prac przejrzyj projekt z wykonawcą:
- Czy rzut uwzględnia wymiary sprzętu i mebli oraz miejsce potrzebne do podłączenia przewodów?
- Do których gniazd będzie dostęp po montażu zabudowy?
- Czy przewody da się wymienić bez rozbierania ściany?
- Czy będzie można przestawić kolumny lub subwoofer bez prowadzenia przedłużaczy przez środek pokoju?
- Kto sprawdzi instalację elektryczną i udokumentuje przebieg przewodów przed zamknięciem ścian?
Oddziel decyzje na dziś od rezerwy na przyszłość. Pusta rura do możliwego głośnika efektowego zwykle wymaga mniej pracy niż późniejsze kucie, a nie zobowiązuje do zakupu całego systemu wielokanałowego. Podobnie miejsce na większy wzmacniacz nie oznacza, że kolumny potrzebują najwyższej dostępnej mocy. Przy doborze wzmacniacza liczą się między innymi impedancja i skuteczność kolumn, odległość odsłuchu oraz oczekiwana głośność.
Przed zatynkowaniem instalacji sfotografuj każdą ścianę z przyłożoną miarką. Zapisz też odległości tras przewodów od stałych punktów, na przykład narożnika i podłogi. Przyda się to, gdy za kilka lat zechcesz wywiercić otwory pod półkę lub uchwyt.
